Adıyaman tarih, kültür ve medeniyet başkenti

Adıyaman Tarih, Kültür ve Medeniyet Başkenti;

Geçmişi 40 bin yıl öncesine dayanan Adıyaman tarih, kültür ve medeniyet başkenti diyebiliriz. Tarihi, kültürü, doğası ve yöresel lezzetleriyle Adıyaman Gezilecek yerlere bakalım şimdi.

Kralların kenti olmuştur Adıyaman Tarih boyunca. Hititlerler Friglere, Perslerden Asurlulara ve Kamagene krallarına kadar 40 bin yıl boyunca bilinen medeniyetlere ev sahipliği yapmış bir yer. Bu dillere destan geçmişi ile gezerseniz Adıyaman’ı tarihini günümüzde yaşamış olursunuz.



Bilinen 16 medeniyete ev sahipliği yapmış Adıyaman’ı gezmeye Nemrut İle başlayalım.

Öyle bir Yer ki! 2300 metredeki bu inanılmaz tarihi yerde, en güzel gün doğumu ve gün batımını seyredersiniz. Komagene kralı Antiyagos da tanrıların heykellerini burada yaptırmış kendi heykeliyle birlikte. Komagene krallığının gücünü Nemrut’a görebilirsiniz. Komagene krallığının gökyüzü koruyucusu Kartal, Yeryüzü hakimiyetini temsil eden Aslan heykelleriyle birlikte Antiyakos geçmişi günümüze taşımış. Heykeller kadar milyonlarca kireç taşından oluşan bu ihtişamlı Tümülüs ise, 145 metre çapında 55 metre yüksekliğindeki Dünyanın en büyüğüdür. UNESKO Dünya Mirası Listesine girmiş Nemrut ve o büyük efsanesinin ayrıntıları için NEMRUT yayınımı okumak için tıklayınız. Girişler Müze Kart ile bilginiz olsun.

nemrut-dağı-heykeller-kapak

Nemrut Kral heykelleri Adıyaman

Adıyaman Arsemia Kalıntıları; (

Komagene krallığının merkezi de diyebiliriz. Gezmeye başladığınızda ise kendinizden geçecek kadar gizemlidir. Yörenin yaz sıcağından kaçmak için bahar havasını yaşayan Arsemia’dan yönetmiştir. Komagene’lilerin Kralları için taştan döşediği tören yolu ile Appollon Nitrat’ın ve Komagene krallarının kabartma heykellerini görebilirsiniz. Orta kısımda ise Kendini ölümsüzleştirmek isteyen Komagene Kralı Antiyakos ile Herakles’in tokalaşma kabartmaları bulunuyor.  




arsemia-kalıntıları adıyaman

Karakuş Tümülüsü, Adıyaman

Kahta ilçesinden ilerlerken Nemrut yolu üzerinde. 20 metre yüksekliğinde bir sütün üzerinde kral heykeli buluyor. Zeus’un habercisi olarak da bilinen Karakuş aynı zamanda gökyüzü koruyucusudur. Tüm Komagene krallığına hakim bir tepede bulunan Karakuş Tümülüsü günümüze kadar bozulmadan gelebilmiş.

karakuş-tümülüsü-1

Kahta Kalesi;

Nemrut Dağı gezisinde görebileceğiniz Kahta kalesi 3 medeniyetin tarihini taşır bize. Memlük’lüler ile Moğallar arasında geçen savaşlarda önemli rol oynamış. 1283 yıllarında Halep valisi tarafından yeniden düzenlenir. Osmanlı hakimiyetindeki Kahta Kalesi yüzlerce yıllık geçmişine rağmen tüm ihtişamıyla ayaktadır.

kahta-kalesi- adıyaman

Kahta-Kalesi- Adıyaman “alıntı foto”

Cendere Köprüsü;

Burası sadece taştan yapılmış bir köprü değil. Medeniyetler arası kültür köprüsü olmuş. Konumu ile doğu ile batıyı birleştiren bu tarihi köprü günümüzde yerli yabancı ziyaretçi akınına uğruyor. 1800 yıldan beri nice medeniyet ve kavimler günümüzde olduğu gibi hala bu köprüyü kullanıyorlar.  Köprü Kahta ile Sincik ilçeleri arasındaki Cendere Kanyonu içinde Kabinas çayı üzerine kurulmuş. Roma imparatoru emriyle 16. Lejyon tarafından yaptırılmış.  Köprü üstündeki sütunlardan biri Roma imparatoru  Semtemus Severus için, diğeri karısı Julya Donna’ya ve bir diğeri oğulları Karakalla ile Geta anısana yapılmış. Ancak karakalla babasından sonra tahta geçince kardeşi Geta’yı öldürterek onun adına ne kadar yapı varsa hepsini yıktırır. Roma mimarisinin eşsiz örneklerinden biri olmuştur.

cendere-köprüsü-1

Cendere Köprüsü Adıyaman

cendere-köprüsü adıyaman

Kızılin Kanyonu:

Böyle bir tarihi güzelliği görmek için yöre halkının küçük kayıklarıyla düzenlediği minik turlara katılmanız gerekiyor.  Kanyon içerisinde ki mağaralar milattan önce 150 li yıllarda yerleşim yerleri olarak yapılmış. Yüzlerce mağaraların birbirleriyle birleştirilmesiyle oluşturulmuş bu dönemin evleri labirent içerisinde gibi dolaşabilirsiniz. Fırat nehri ile Göksuyun birleştiği bu kanyonda iki su arasında büyük sıcaklık farkı vardır.



kızılin-köyü adıyaman kanyon

Perre Antik Kenti;

Komagene krallığının 5 büyük kentinden biridir. İnanç kenti olarak da bilinen Perre Antik Kenti bir Nekropol’dur. Yani “Nekro” mezar, “pol” ise kent anlamındadır. Günümüzden mezarlıkta diyebiliriz.  Çok büyük olan bu mezarlık,  diğer Komagene nin tüm kentlerinde ölenlerinde burada gömülmek istenmesinden. Kutsal olarak gördükleri Nemrut Dağının karşısındaki bu Nekrapol’de kayalar oyularak mezar odacıkları ve içerisindeki lahitleri görebilirsiniz. Perra Antik Kenti Mozaik kalıntılarıyla, tapınaklarıyla, üstün taş işlemeleriyle bizim gibi tarih tutkunlarını bekliyor.

antik-perre-kenti adıyaman

Antik Perre Kenti “alıntı foto”

Adıyaman Doğal güzellikleri

Adıyaman Yüzen Adalar;

Adıyaman Çelikhan ilçesindeki Çat barajı göletindeki doğa harikası yüzen adalar 3000 yılda oluştuğu tahmin ediliyor. Yaklaşık 150 adet kadar olan bu adalar 30-40 metrekare büyüklüklerinde. Göl içerisinde mevsimlere ve rüzgarlara göre yer değiştiren bu adalar arasında tekne turları düzenleniyor.

Yüzen-adalar adıyaman

Atatürk Barajı Adıyaman;

Fırat nehri üzerine kurulan bu baraj Türkiye’nin ve Avrupa’nın en büyük barajıdır. Adıyaman ve Şanlıurfa arasında kurulu bu büyük baraj Gap projesi kapsamında suluma için yapılmış.

Atatürk Barajı Adıyaman

Atatürk Barajı Adıyaman

Gölbaşı Tabiat Parkı;

Kentin yeşil alanlarından biri olan bu gölet, halkın ve ziyaretçilerin keyifli zaman geçirecekleri doğal bir park. Gölbaşı, İnekli ve Azaplı göllerini kapsayan Gölbaşı Tabiat Parkında 50 çeşidin üzerinde yabani kuşların yuvasıdır.

gölbaşı-tabiat-parkı

Adıyaman Seyir Tepesi;

Adıyaman’ı kuş bakışı seyretmenin ve günün yorgunluğunu atmanın en iyi yollarından birde Seyir tepesinde eşsiz şehir manzarasını seyretmektir. Sosyal tesis imkanlarıyla gece ve gündüz eşsiz bir manzara sunuyor.

adıyaman-seyir-terası

Adıyaman Dini Ziyaret Edilecek Yerler;

Sahaba Saffan Bin Muttal Türbesi;

Türkiye’de kayıtlarla kesinleşmiş olan iki sahabeden biridir. Saffan Bin Muttal Samsat ilçesinin 9 km. yakınında bulunan türbesi yörede Sahabi Faki olarak biliniyor.



Sahaba-Saffanbin-Muttal-tür

Alıntı foto

Adıyaman’da ki Türbeler;

Adıyaman’da vatandaşlar tarafından sıkça ziyaret edilen türbeler, gün geçtikçe rağbet görmeye başladı.

Adıyaman merkezde bulunan Abuzer Gaffari, Mahmut El Ensari, Abdurrahman Erzincan-i, Hasan-i Mekkii, Zeynal Abidin, Amr Bin Ümeyye, Şeyh Habip, Beşiroğlu İbat, Mansur Bin Cevane, Kazgan Baba, Çıplak Dede, İshak Peygamber; 

Çelikhan ilçesindeki Üzeyir Peygamber ile Samsat ilçesindeki Melik-Ül Eftal, Sahabe Saffan Bin Muattal türbeleri ve daha birçok kutsal mekanlar Adıyaman’ı aynı zamanda dini bir merkez haline getirmiş.

Adıyaman Her şeyin yanında ayrıca lezzet diyarıdır.

Adıyaman yemekleri;

Meyir çorbası;

Yoğurt ile yapılan meyir çorbasının içine  dövme, nohut, patlıcan ve soğan da eklenerek enfes bir lezzete dönüşüyor.

Yarpuzlu köfte
Kuşbaşı doğranmış kuzu eti, yabani nane olan yarpuz, nohut ve bulgur kullanılarak yapılan bir lezzet.

Çiğ köfte
Güneydoğu‘nun her bölgesinde vardır Çiğköfte Adıyaman’ın kide ayrı bir lezzettir.

Kavurmalı hıtap
Kavurma ve baharat kullanılarak yapılan bir iç harcın hamurla birleşmesiyle yapılıyor.

Adıyaman tavası
Kuzu etini patlıcan, biber, domates, soğan ve sarımsakla pişiyor 

Tevenk sarması
Bulgurlu iç hazırlanarak yapılan tevenk sarması, küçük sarılıp pişirilir. Üzerine sos ve yoğurt da ekleniyor.

Buhara pilavı
Çeşitli baharatlarla birlikte pilav, nohut ve kuzu kavurmayla kaplanıyor

Adıyaman köftesi
Közlenmiş patlıcanlar, dana ve kuzu etinin karışımından çekilen kıyma ile sarılır ve fırına verilir.

İçli köfte
Bulgur ve irmik kullanılarak hazırlanan hamuruna kıymalı, soğanlı, maydanozlu karışımın doldurulmasıyla yapılıyor.

Tatlıları;

Tene helvası
Nişasta, pekmez ve tereyağı ile yapılan tene helvası, üzeri cevizle süsleniyor.

Topak helva
Un, susam, pekmez ve tereyağı ile yapılıyor. İçine ceviz de konuyor.

Şıllık Tatlısı
Bir benzerini Şanlıurfa sıra gecesinde de yediğim Şıllık tatlısı un ve süt ile hazırlanan ve krep gibi pişirilen hamurlar pekmez ve tereyağ ile yapılan şerbetle adeta dile geliyor.

Adıyaman Tarih, Kültür ve Medeniyet Başkenti gezilecek yerleri kısmen yazmaya çalıştım. Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgeleri kültür ve tarih bakımından dünyaca tanınır hale geliyor. 

 

İlginizi Çekebilir

0 Yorum

Yorum Yap

TANITIM

Kategoriler